ارتزاق واستخدام در ادارات درس نمىخواند - معلم واستاد ناوارد در هيچ فنى از معقول ومنقول وجود نداشت . ما زمانى كه به طلبگى اشتغال داشتيم ، اگر استاد محقق قدرى أحيانا كم مطالعه مىكرد ، عرصه را بر خود تنگ مىديد واستاد ومعلم جزوه اى وجود نداشت كه اگر أحيانا نوشته اش را از او بگيرند ، در مخمصه واقع شود . شاگرد عاشق علم ومعرفت ، معلم را سر شوق مىآورد واو را به كار وامىدارد . اساتيد بزرگ علوم وفنون از بركت طلاب مستعد و پر كار ، ورزيده شده واستعداد خويش را ظاهر ساخته اند و در كثيرى از افكار خود تجديد نظر نموده وعالىترين آثار جاودانى خود را ، هنگام تدريس به تدريج به وجود آورده اند وبهترين اثر علمى ، اثرى است كه در حوزه تدريس مورد تحقيق وانتقاد علمى ونقد فنى قرار گيرد . بين اثرى كه در مجلس درس مورد بحث قرار گيرد و اثرى كه بدون بحث ومذاكره به وجود آيد ، فرق بسيار است . اين شاگرد طالب علم و با استعداد است كه معلم مستعد را به كار وا مىدارد : اين سخن شير است ، در پستان جان بىكشنده خوش نمىگردد روان اكثر مؤلفان عظيم ، همان تلاميذى بوده اند كه مطالب درسى را مىنوشتند و بعد از نيل به مقام استادى ، آثار خود را در حوزه بحث ، مورد تحقيق قرار داده اند . همان طورى كه كرارا متذكر شده ام ، حقير از همان دوران طلبگى آرزو داشت برخى از آثار نفيس علمى موروث از أكابر حكما وعرفا را كه در دسترس نمىباشند و با قطع و يقين به اين كه كسى در صدد اين كار بر نمىآيد ، چاپ كند ، از خداوند توفيق انجام آن را طلب مىنمود و خدا را شكر كه به اين آرزو دست يافتم ، ودانستم كه دعا در صورت مطابقت لسان قال با زبان حال واستعداد ، مستجاب مىشود . شرح محقق عارف ومتبحر در علوم شريعت وطريقت ، مؤيد الدين جندي [ 1 ] بر فصوص

--> [ 1 ] . جند بر وزن قند ، نام شهرى است از ولايت ما وراء النهر . برخى از ارباب اطلاع گفته اند : اين شهر توسط مهاجمان مغول خراب گرديد و مردم آن قتل عام شدند . شهر جند در شمال سغناق كرسى قبچاق قرار داشته ودرياچه آرال را اغلب قدما به نام درياى جند خوانده اند . بايد توجه داشت كه جمعى از افاضل ديار خراسان و ديگر بلاد مورد هجوم قوم مغول ، به مملكت روم پناهنده شدند . جندي وفرغانى ومولانا جلال الدين بلخى ، در اين عصر مىزيستند . رحلت جندي را برخى در سال 700 ه . ق و بعضى در سال 690 دانسته اند ، در حالتى كه « لاميهء » خود را بنا به تصريح حاجى خليفه ، در سنهء 691 به وجود آورده است ولاميه را در همين سال شرح كرده است .